เมื่อลูก...ชักจากไข้สูง
 

• ทำไมไข้สูงจึงทำให้ชัก

                          ภาวะชักจากไข้สูง(โดยทั่วไปอุณหภูมิมากกว่าหรือเท่ากับ 38.5 องศาเซลเวียส) เกิดจากมีไข้สูงนำมาก่อนที่จะชักภายใน 24 ชั่วโมงจากเริ่มที่มีไข้ ไข้ที่สูงนี้เองจะไปกระตุ้นการทำงานของสมองทำให้เกิดอาการชักเกร็งได้ โรคนี้มักพบในช่วงอายุ 6ขวบแรกเท่านั้น

• อาการเป็นอย่างไร

                          มักมาด้วยประวัติมีไข้สูงร่วมกับอาการของไข้หวัด หรือถ่ายเหลว หรือมีคลื่นไส้อาเจียน แล้วมีอาการแกร็งตามลำตัวและแขนขา ตาเหลือกไปข้างใดข้างหนึ่งรอบปากเขียว มักชักแกร็งไม่เกิน 5 นาที แล้วหยุดเอง หลังชักอาจง่วงหลับไปหรือดูสลึมสลือ แต่เรียกรู้สึกตัวดี อาจมีร้องไห้ด้วยความกลัว หรือมีปัสสาวะ อุจจาระราด ถ้าไม่รีบลดไข้ให้ต่ำลงก็มีโอกาสชักซ้ำอีกได้

 
• จะดูแลรักษาและป้องกันอย่างไรที่จะไม่ให้เกิดอาการซ้ำ

                          ขั้นแรกต้องรีบลดไข้สูงโดยเช็ดตัวลดไข้ ให้รีบรับประทานยาลดไข้การเช็ดตัวลดไข้ทำได้ไม่ยาก โดยใช้ผ้าผืนกะทัดรัดชุบน้ำที่อุณภูมิพอเหมาะ เช็ดตามลำตัว แขน ขา ซอกคอ ซอกข้อพับต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ ส่วนยาลดไข้ก็ให้ได้ทุก 4-6 ชั่วโมงต่อครั้ง อาจใช้ยาลดไข้สูงร่วมด้วยก็ได้ นอกจากนี้เวลาที่เด็กกำลังชักอยู่ห้ามเอานิ้วมือ ช้อนหรือวัสดุใดๆ ง้างเข้าไปในปาก เพราะจะทำให้เด็กนั้นกัดสิ่งของหรือนิ้วขาดได้ แล้วจะตกลงไปอุดทางเดินหายใจและเป็นอันตรายได้ สิ่งที่ควรทำคือ พ่อ-แม่หรือผู้ที่เลี้ยงดู ควรควบคุมสติให้ได้อย่าตกใจจนทำอะไรไม่ถุก ให้จับศีรษะของเด็กหันหน้าตะแคงไปด้านใดด้านหนึ่งเพื่อไม่ให้เด็กสำลักน้ำลาย หรือลิ้นตกลงไปอุดทางเดินหายใจ ส่วนใหญ่เด็กจะหยุดชักเองในเวลาไม่นาน
 
                         ในปัจจุบันมียากันชักที่ให้กินเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการชักซ้ำ โดยให้กินในช่วงเวลาที่มีไข้หรือไม่สบาย แล้วกินต่อเนื่องไปจนไข้ลดลง 1-2 วันแล้วจึงหยุดยาได้ การกินยากันชักนี้จะช่วยลดโอกาสเกิดชักซ้ำได้พอสมควร
 
• จะมีผลต่อสมองของลูก ทำให้ในอนาคตเรียนหนังสือไม่เก่งหรือเปล่า

                          การชักจากไข้สูงไม่ทำให้ความฉลาดความเก่งลดลงแต่อย่างใด เพราะไม่ได้ทำให้เกิดพยาธิสภาพที่เนื้อสมองหรือการทำงานของสมอง แต่มีข้อยกเว้นว่า ถ้าปล่อยให้ลูกชักอยู่นานมาก สมองก็มีโอกาสขาดออกซิเจนได้เหมือนกัน

• ลูกอายุ 2 เดือน มีนอนบิดตัวไปมาเป็นบางครั้ง บางคราวก็มีสะดุ้งผวาบ้างใช่อาการชักหรือไม่

                          ไม่ใช่ ภาวะสะดุ้งผวา บิดตัว พบได้ในทารกทั่วไป

• พ่อเคยเป็นแบบนี้ตอนเด็กๆแต่พอโตก็หายชักไปเอง ลูกจะเป็นแบบพ่อได้มั๊ย

                          เป็นไปได้ และพบบ่อยด้วยที่ชักจากไข้สูงมักมีประวัติคนในครอบครัว เช่น พ่อ-แม่ ญาติ พี่น้อง เคยชักจากไข้สูงตอนเด็กๆ แต่พอโตขึ้นก็หายไปเอง และไม่มีผลต่อสติ เชาว์ปํญญาใดๆ

• ลูกชักจากไข้สูงมาหลายครั้ง 4-5 ครั้งในปีนี้ (ตอนอายุ 5ขวบ) เคยไปพบแพทย์ท่านได้แนะนำให้ตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง (อีอีจี) เพราะสงสัยว่าลูกอาจจะเ)นโรคลมชักต่อเนื่องในตอนโต มันเกี่ยวข้องกันอย่างไร

                          ในประวัติข้างต้น และอายุเกิน 6 ขวบ แต่ยังชักบ่อย ก็มีโอกาสที่จะกลายเป็นโรคลมชักจริงๆได้เหมือนกัน ถ้าดังนั้นควรตรวจคลื่นไฟฟ้าสมองเพื่อดูว่ามีความผิดปกติของสมองหรือไม่ และยังมีประวัติในครอบครัวมีคนเป็นลมชักก็ยิ่งสนับสนุนให้คิดถึงโรคนี้มากขึ้น ถ้าเป็นโรคลมชักจริงก็เป็นเรื่องใหญ่ เพราะต้องกินยากันชักอย่างต่อเนื่องนานอย่างน้อย 2 ปี และอาการชักก็มักมีผลต่อสมองและสติปัญญาด้วย
 
โดย / พญ.ฤทธาพร ลีระศิริ     กุมารแพทย์ รพ.ศรีวิชัย 1      
  โรงพยาบาลศรีวิชัย1 แยกไฟฉาย Srivichai1 Hospital.
240/1-7 ถนนจรัญสนิทวงค์ แขวงบ้านช่างหล่อ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพฯ 10700  Tel. 0-2412-0055-60 Fax. 0-2412-7582